MESIMDHENIE NE PSIKOLOGJI DHE SOCIOLOGJI - QENDRIMI I ADOLESHENTEVE NDAJ SHKOLLES.

UNIVERSITETI “ALEKSANDER MOISIU” DURRES

FAKULTETI I EDUKIMIT

MASTER SHKENCOR

DEGA: MESIMDHENIE NE PSIKOLOGJI DHE SOCIOLOGJI

LENDA: ZHVILLIMI NE MOSHE SHKOLLORE

TEMA: QENDRIMI I ADOLESHENTEVE NDAJ SHKOLLES.

HYRJE

Kjo detyre kursi konsiston ne faktin se cfare qendrimi kane adoleshentet e sotem ndaj shkolles.

Une kam realizuar nje intervist me 14 pyetje dhe te gjitha pyetjet jane te hapura.

Kam intervistuar 3 gjimnazist  nga 3 shkolla te ndryshme, dy prej tyre jane femra:1 me nivel te shkelqyer dhe 1 me nivel mesatar ne mesime, gjithashtu dhe nje djale me nivel mesatar.

Te 3 gjimnazistet kane qene te gatshem ne dhenien e pergjigjeve.

Vajza me nivel te shkelqyer dhe djali me nivel mesatar ndodhen ne vit te fundit ne shkoll te mesme ndersa vajza tjeter ne vit te tret.

Pyetjet e realizuara ne intervist jane pyetje qe kerkojne nga nxenesit qe te japin mendimin e lire te tyre rreth asaj cka mendojne rreth shkolles.

INTERVISTA 1.

GJINIA: FEMER

NIVELI: SHKELQYESHEM

Ø  Si jane rezultatet tuaja ne shkolle tani?A kane ndryshuar ne krahasim me vitet e meparshme.

ü  Rezultatet e tanishme jane te qendrueshme dhe shume te mira per shkak te angazhimit tim shume te madhe. Kam bere shume sakrifica dhe perpjekje te arrij ketu ku jam.Sic thash jane te qendrueshme per shkak te disa ulje-ngritjeje te vogla por qe I kam rikuperuar.

Ø  A keni dike apo dicka qe ju shtyn ose frymezon te ecni perpara per rezultate te mira ne mesime.

ü  Personi qe mua me frymezon dhe me jep kurajo qe te behem nje njeri I suksesshem dhe I plotesuar ne teresi ne te ardhmen eshte babai im. Ai me keshillon gjithmon qe te mesoj sa me shume gjera dhe te kem rezultate te kenaqeshme ne mesime.

Ø  Cfare mendimi keni ju per shkollen? A mendoni se shkolla ka rendesi te madhe ne zhvillimin tuaj si individ per te ecur para.

ü  Une mendoj qe shkolla eshte nje institucion edukues I mirefillte qe I leverdis gjithkujt qe ta vazhdojne. Ajo ka rendesi te madhe sepse te formon si individ dhe te ben nje person te afte per ti perpalluar sfidat qe ka jeta.

Ø  Si do te donit te ishte sipas jush shkolla si institucion dhe si kurrikul.

ü  Shkolla eshte nje nder institucionet me te rendesishme ne jeten e nje njeriu. Shkolla deri me sot ka perparuar goxha por do akoma edhe shume pune qe te jet ne nivelin e shkollave europiane. Persa I perket kurrikules, arsimi ka nevoje per persona me te afte ne perzgjedhjen e teksteve dhe ne shkrimin e tyre. Ka shume mangesira dhe veshtiresi qe ne nxenesit e kemi te veshtir ti kuptojme.

Ø  Si jane kushtet fizike ne shkollen tuaj. A I ploteson shkolla juaj standartet per nje edukim te mire dhe te shendetshem.

ü  Kushtet fizike ne shkoll jane per te ardhur keq. Shumica e ambienteve per te realizuar praktik nuk ekziston. Shkolla nuk I ploteson standaretet e nje edukimi te mire sic mund te jene shkollat ne europe dhe ne bote.

Ø  A ka ndikuar ambienti ne pergjithesi ne shkolle tek ju.

ü  Ambienti ndikon shume tek une dhe te gjithe nxenesit e tjere, per arsye sepse nuk e realizojme sic duhet mesimin domethen nderthurjen e praktikes dhe te teoris.

Ø  Si e ndjen ti veten ne lidhje me mesuesit.

ü  E ndjej veten shume te lireshme si kur flas me mesuesit per nje problem te caktuar po ashtu edhe kur ngriem ne mesim apo edhe kur ka diskutime.

Ø  Cfare marredheniesh ke me mesuesit qe te japin mesim.

ü  Pergjithesisht jam tip shume I afrueshem dhe I dashur si me nxenesit e tjere dhe me mesuesit. Me mesuesit kam nje marredhenie shume te mire dhe te ndersjellte.

Ø  A ju nxisin dhe motivojne mesuesit per rezultate te mira dhe dije.

ü  Jo te gjithe mesuesit na motivojne te kemi rezultate te mira. Disa mesues thjesht realizojne mesimin kur I thone fjales sa per sy e faqe ndersa te tjeret na motivojne dhe nxisin dhe na keshillojne qe te pregatitemi sa me shume.

Ø  A ke ndonje mesues qe e sheh si idhull dhe a do te doje te ishe si ai ne te ardhmen.

ü  Mesuesja qe une e shoh si idhull eshte mesuesja kujdestare dhe njekohesisht mesuesja e gjeografis. Eshte shume e pregatitur, shume e kujdeseshme dhe shume e dashur me ne. Per cfaredo lloj problemi apo keshille ajo na gjendet prane.

Ø  Vleresimi ne shkollen tuaj. A e bejne sic duhet vleresimin mesuesit. A ekziston dallimi nxenes I mire dhe nxenes I dobet kur behet vleresimi.

ü  J o te gjithe mesuesit e bejne sic duhet vleresimin. Disa I vleresojne ne menyre te drejt, disa te tjere bejne padrejtesi kur vjen fjala tek vleresimi. Tek mesuesit  qe bejne padrejtesia ekziston dhe fenomeni nxenes I mire dhe nxenes I dobet.

Ø  Cfare mendimi keni per kopjimin.Ju vet keni kopjuar ndonjeher gjate viteve qe keni zhvilluar.

ü  Kopjimi ndodh per dy arsye te te gjithe nxenesit ose nuk je I pregatitur ose ke frik se ato qe ke mesuar do ti harrosh dhe do qe te dalesh mire e me mire. Te them te drejten kam kopjuar vetem nje here dhe me vjen per te qesh tani qe po e kujtoj.Kjo ka ndodh per shkak se e gjith klasa kishin ven bast te me shikonin njeher mua a do te kopjoja dot a jo. Kopjimi nuk eshte menyre e mire sepse nuk te sjell asgje.

Ø  A ekziston siguria ne shkollen tuaj.

ü  Te pakten ekziston siguria sepse kushtet fizike nuk jane sic duhet.

Ø  Si e sheh veten ne te ardhmen. Cfare enderre apo profesion ke deshire te kesh ne te ardhmen.

ü  Profesioni qe une dua dhe po mundohem me shpirt ta realizoj eshte mjekesia sepse dua ti vihem ne ndihme popullit tim dhe me pelqen te shpetoj jete njerzish sepse cdokush ka te drejt te jetoj.

INTERVISTA 2

GJINIA: MASHKULL

NIVELI: MESATAR

Ø  Si jane rezultatet tuaja ne shkolle tani?A kane ndryshuar ne krahasim me vitet e meparshme.

ü  Jane te njejtat me vitet e kaluara, nuk kane ndryshuar.

Ø  A keni dike apo dicka qe ju shtyn ose frymezon te ecni perpara per rezultate te mira ne mesime.

ü  Po prinderit te cilet me frymezojne per te ardhmen time.

Ø  Cfare mendimi keni ju per shkollen? A mendoni se shkolla ka rendesi te madhe ne zhvillimin tuaj si individ per te ecur para.

ü  Po ka rendesi te madhe sepse pa shkollim nuk mund te jemi askush.

Ø  Si do te donit te ishte sipas jush shkolla si institucion dhe si kurrikul.

ü  Mire me duket shkolla, ka perparu goxha ndersa per kurrikulen mund te them se do dhe pak pune.

Ø  Si jane kushtet fizike ne shkollen tuaj. A I ploteson shkolla juaj standartet per nje edukim te mire dhe te shendetshem.

ü  Persa I perket kushteve mund te them te mira, jo shume te mira sepse qe te jesh nje shkoll me kushte fizike shume te mira duhet ti plotesoj te gjitha standartet duke filluar  me laboratore, salla moderne mesimi, palester etj.

Ø  A ka ndikuar ambienti ne pergjithesi ne shkolle tek ju.

ü  Ambienti ndikon shume tek ne, ne qofte se duam te arsimohemi sic duhet. Po keto jane kushtet ne shkollat shqiptare dhe ne nuk kemi cfare te bejme sepse jane ato siper nesh qe duhet te bejne perpjekje qe te na I mundesojne te gjitha gjerat qe na nevojiten per te marre dijet e nevojshme.

Ø  Si e ndjen ti veten ne lidhje me mesuesit.

ü  E ndjej veten mire nuk eshte se e kam problem te pershtatem. Pershtatem kollaj me cdo lloj tipi.

Ø  Cfare marredheniesh ke me mesuesit qe te japin mesim.

ü  Me disa kam marredhenie te mira me disa me sforco.

Ø  A ju nxisin dhe motivojne mesuesit per rezultate te mira dhe dije.

ü  Me sa shikoj une te paket jane mesuesit ne ditet e sotme qe te nxisin apo motivojne.

Ø  A ke ndonje mesues qe e sheh si idhull dhe a do te doje te ishe si ai ne te ardhmen.

ü  Idhull nuk mund te them se kam por me pelqen  gjalleria, spontaniteti, shkathtesia menyra sesi I merr gjerat me sportivitet mesusi I fiskultures.

Ø  Vleresimi ne shkollen tuaj. A e bejne sic duhet vleresimin mesuesit. A ekziston dallimi nxenes I mire dhe nxenes I dobet kur behet vleresimi.

ü  Per sa mund te them per vleresimin eshte se vleresimi asnjehere nuk me eshte duk I drejt ne shkolle. E them kete sepse mesuesit  gjithmone ose do bazohen tek notat e mepareshme ose do vendosin nje vleresim ne baze te humorit sic mund te jete ose do marri per baze “he se ti nuk meson boll e ke nje 5 ose 6”. Dhe kjo nuk ndodh se keshtu  me duket mua por ky eshte realiteti  ne shkollat tona.

Ø  Cfare mendimi keni per kopjimin.Ju vet keni kopjuar ndonjeher gjate viteve qe keni zhvilluar.

ü  Po kam kopjuar dhe nuk e kam per turp ta them, e di qe kopjimi nuk te con gjekundi por kur mesuesi na shtyn vet te kopjojme pse dhe ne mos  te kopjojme. Kopjojme kur nuk kemi nje orientim, kur kemi nje kohe shume te shkurter per te mesuar dhe nje dyzine me mesime.

Ø  A ekziston siguria ne shkollen tuaj.

ü  Siguria hajt sa per te thene, na kane vendosur  nje person tek dera kryesore por qe asnjeher nuk e shohim tek vendi qe I takon. Me pak fjale kemi nje siguri te dobet.

Ø  Si e sheh veten ne te ardhmen. Cfare enderre apo profesion ke deshire te kesh ne te ardhmen.

ü  Ajo cka une kam deshir per momentin eshte te vazhdoj me tej mjeshterin sportive per arsye se per momentin luaj futboll me te rinjt e qytetit. Me mbrapa si dihet sepse deshirat jane te shumta dhe varet sesa do ti realizoj.

INTERVISTA 3

GJINIA: FEMER

NIVELI: MESATAR

Ø  Si jane rezultatet tuaja ne shkolle tani?A kane ndryshuar ne krahasim me vitet e meparshme.

ü  Rezultatet e mia ne shkoll jane te mira. Mundohem shume qe te kem rezultate sa me te larta. Ne krahasim me vitet e mepareshme rezultatet e mia kane ndryshuar dukshem per shkak se jam angazhuar plotesisht shkolles vitet e fundit.

Ø  A keni dike apo dicka qe ju shtyn ose frymezon te ecni perpara per rezultate te mira ne mesime.

ü  Personi qe mua me frymezon te eci perpara me rezultate te mira eshte mamaja ime  sepse fale mbeshtetjes  dhe keshillave te saj une kam arritur te jem ketu ku jam sot.

Ø  Cfare mendimi keni ju per shkollen? A mendoni se shkolla ka rendesi te madhe ne zhvillimin tuaj si individ per te ecur para.

ü  Shkolla ka nje rendesi te madhe ne zhvillimin tim si individ per te ecur para sepse ne shkolle  ne shkojme per te mesuar  sa me shume gjera qe do na nevojiten ne jete dhe shkolla per te gjithe eshte nje burim dijesh.

Ø  Si do te donit te ishte sipas jush shkolla si institucion dhe si kurrikul.

ü  Sipas meje arsimi ka akoma mangesira dhe duhet me shume pune kurse tekstet kane shume probleme.

Ø  Si jane kushtet fizike ne shkollen tuaj. A I ploteson shkolla juaj standartet per nje edukim te mire dhe te shendetshem.

ü  Shkolla ime nuk I ploteson kushtet fizike si institucion arsimor. Nuk ka investime si ne ambjentin brenda godines dhe jashte saj.

Ø  A ka ndikuar ambienti ne pergjithesi ne shkolle tek ju.

ü  Ambienti ne pergjithesi ne shkolle tek ne ndikon sepse shumicen e lendeve e zhvillojme vetem ne praktik pasi nuk ekzistojne mjetet per ti praktikuar ato.

Ø  Si e ndjen ti veten ne lidhje me mesuesit.

ü  Me disa mesues ndihem e lirshme kur flas  ndersa me disa jo.Me disa ndihem e ndrydhur per arsye se kane pamje dhe te folur  shume agresive dhe kjo te ben qe te mos kesh me deshir te shprehesh ate qe do te shprehesh.

Ø  Cfare marredheniesh ke me mesuesit qe te japin mesim.

ü  Pavaresisht sesi mund te jene mesuesit une gjithmone mundohem te kem marredhenie te mire.

Ø  A ju nxisin dhe motivojne mesuesit per rezultate te mira dhe dije.

ü  Pergjithesisht nga pak te gjithe mesuesit na motivojne dhe nxisin. Shume te paket jane ato mesues qe na rrine gjate gjithe kohes ne koke qe na keshillojne dhe orientojne.

Ø  A ke ndonje mesues qe e sheh si idhull dhe a do te doje te ishe si ai ne te ardhmen.

ü  Po kam mesuesen e psikologjis, mua me duket e perkryer ne gjithca dhe do te doja te isha si ajo ne te ardhmen.

Ø  Vleresimi ne shkollen tuaj. A e bejne sic duhet vleresimin mesuesit. A ekziston dallimi nxenes I mire dhe nxenes I dobet kur behet vleresimi.

ü  Te them te drejten vleresimi le per te deshiruar. Besoj si ne shkollen time dhe ne shkollat e tjera nuk ka nje vleresim te drejt. Kur behet vleresimi behen dhe shume padrejtesira sepse askush nuk te vlereson per ate qe je. Dallimi ekziston dukshem dhe kjo nuk eshte e drejt sepse cdokush mund te perparoj nga nje moment ne tjetrin.

Ø  Cfare mendimi keni per kopjimin.Ju vet keni kopjuar ndonjeher gjate viteve qe keni zhvilluar.

ü  Kopjimi eshte dicka  qe nuk te vlene ne jete. Por ndonjeher jemi te detyruar te kopjojme per arsye te ndryshme. Dhe te them te drejten kam kopjuar  nja dy here dhe kam pas arsye sepse kam qene semur dhe nuk isha pregatit dot per provim dhe nuk doja qe te merrja not te ulet dhe e cila do me ndikonte ne mesatare.

Ø  A ekziston siguria ne shkollen tuaj.

ü  Gjithashtu dhe siguria eshte per te ardh keq. Cfare nuk po degjojme perdite neper lajme.Shkolla duhet te jete e siguruar por mesa duket askujt nuk I shkon neper mend ta bej kete.

Ø  Si e sheh veten ne te ardhmen. Cfare enderre apo profesion ke deshire te kesh ne te ardhmen.

ü  Dua te jem nje avokate e zonja. Kam deshir kete profesion sepse me pelqen ti ndihmoj njerzit me gjith keto padrejtesi qe po behen.

Konkluzion

Gjate kohes qe kam realizuar intervistat kam perqendruar dhe vemendjen time te reagimet qe do te shfaqin adoleshentet ne momentin e pyetjeve.

Tek te treja intervistat kam pare lirshmeri dhe gatishmeri tek nxenesit per te shprehur shqetesimet e tyre.

Tek te treja intervistat permendet fakti se jane prinderit  ata qe I frymezojne dhe I perkrahin per te ecur para.

Pergjithesisht per arsimin qe te tre adoleshentet japin mendimin qe duhet te behet akoma edhe shume pune.

Te tre shprehin deshiren qe cdokush duhet te arsimohet sepse arsimi eshte gjeja me thelbesore ne jeten e njeriut.

Adoleshentet shprehin dhe shqetesimet e tyre per kushtet ne shkoll qe I mungojne pothuajse te gjitha mjetet e nevojshme per realizimin e praktikes si dhe shqetesimin qe nuk kane asnje fare sigurie ne shkoll.

Gjithashtu shprehin dhe shqetesimin e tyre rreth vleresimit qe ne fakt nga ana e mesuesve nuk eshte korrekt.

Ajo cka te ben pershtypje  eshte se vajzat kerkojne te kene si profesione ne te ardhmen ne tyre profesione si avokat, doktor dhe e shprehin me shume deshire faktin qe duan ti vine ne ndihme popullit te tyre.

Te treja intervistat shprehin realitetin ne te cilin ndodhemi aktualisht.

Ne asnje nga te tre intervistat nuk pash dredhi ne te folur, vetem faktin qe djali ishte me I ftoht ne dhenien e pergjigjeve.

Detyra Plote

ZHVILLIMI NE MOSHEN SHKOLLORE - Zhvillimi intelektual i nje adoleshenti

FAKULTETI I EDUKIMIT

MASTER SHKENCOR : PSIKOLOGJI – SOCIOLOGJI

LËNDA : ZHVILLIMI NE MOSHEN SHKOLLORE

TEMA :Zhvillimi intelektual i nje adoleshenti

Hyrja

Nje nga problemet me te medha te shoqerise eshte se si do kontribuoje ky brez i ri ne te ardhmen e vendit.Nje nga problematikat me te medha sot eshte analfabetizmi ne nje mas shume te gjere ne shoqerin shqiptare. Kjo con ne nje shoqeri me nje zhvillim intelektual shume te ulet. Por kjo nuk do te thote qe nuk ka dhe adoleshent te cilet jane plot deshira per zhvillimin e tyre intelektual. Vendosa te analizoj nje adoleshen i cili ka veshtiresi ne shkolle, por per te kuptuar nese keto arritje jo te mira ne shkolle jane thjeshte, pasi ai ka problem te zhvillimi, apo ai nuk do qe te mesoje, intervistova dhe mesuesen e tij kujdestare.

Gjate ballafaqimit  te pyetje-pergjigjeve mes adoleshentit dhe mesueses, kuptova se sa rendesi ka shoqeria ne teresi per arritjet dhe zhvillimin e nje femije ne shkolle.

Intervisat me S.M (adoleshenti)

1.      Gjinia:  M

2.      Mosha : 15 vjec.

3.      Shkolla qe vazhdon:  publik, jopublik                                                                                  Jam ne klasen e 9 ne nje shkolle jopublike

4.      Ne cilen moshe ke folur fjalet e para?

14 muajsh

5.      Ne cilen moshe ke ecur?

1 vjec

6.      Sa vite ke shkuar ne kopesht?

Asnje. Eshte kujdesur mami, pasi eshte pa pune.

7.      Je njohur me numra e shkronja, para se te hyje ne shkolle?

Pak a shume. Ato i kam mesuar nga televizori dhe kompjuteri, pasi me duheshin per lojrat qe beja ne kompjuter.

8.      Prindërit a ju kanë ndihmuar në vitet e para të shkollës?

Po, mami, vazhdimisht. Ka raste qe mi ben dhe detyrat kur une jam i lodhur dhe nuk kam kohe. Babi eshte ndihma me e madhe se ai paguan leket per shkollimin tim. Eshte i pa pam. Babi me i mire ne bote.

9.      Në cilat lendë ke  më shumë nevoj për ndihmë?

Në te gjitha lendët. Nuk ia them fare shkolles. Kur isha ne fillore me pelqente pak se mesuesja i bente mesimet interesante, me lojra dhe vizatime. Tashi …………….

10.  Mjedisi ku studjon ka kushte te pershtatshme?

Mjedisi eshte i pershtatshem po mesimet jane shume te ngarkuara.

11.  Rezutlatet e tua gjate ketyre viteve te shkolles, si kane qene?

Notat i mar si kam qef une. Kot nuk paguan babi gjith ato leke.

12.  Sa orë në ditë ke mësuar gjatë fillores, 9-vjecares?

Ne fillore edhe mesoja rreth 1 ore- 1ore e gjysem, tani aq sa me duhet te bej detyrat e shtepise. Rreth 40 min.

13.  Ne cilen moshe ke filluar te punosh ne kompjuter?

Se mbaj mend mire. Me duket se kam lindur bashke me kompjuterin.

14.  Sa ore ne dite i kushton kompjuterit?

Shume. Eshte pjes e pa ndare e imja.

15.  Per cfare e perdor ate me shume, per te luajtur, ne fb, youtube apo per te mare informacione?

Youtube per te degjuar muzike dhe per te pare video gazmore dhe FB.

16.  Ke biblioteke ne shtepi?

Joooo

17.  Ke ndonje liber te preferuar?

Jo, me pelqen kur i shoh historite ne filma. Jan fantastike.

18.  Do e vazhdosh nje gjimnaz te pergjithshem, apo shkolle profesionale?

Gjimnaz. Nuk me duhet profesini, kam bizneset e babit une.

19.  A meresh me aktivitete të tjera jashte shkollore?

Me futboll. Me pelqen te behem futbollist.

20.  Sa gjuhe te huaja njeh?

Dy gjuhe. Italisht dhe anglisht.

21.  Si i ke mesuar ato?  Ne menyre autodidakte (përmes televizorit dhe bisedave me prinderit e te njuhurit në atë gjuhë), vetëm me orët e zhvilluara ne shkollë, me ane te kurseve private?

I bej dhe ne shkolle dhe per nje kohe kam shkuar dhe ne kurse, po ne kete menyre jane te merzitshme. Ato fjale qe i di i kam mesuar permes internetetit, televizorit dhe vizitave te shpeshta qe kam pasur ne Itali dhe per pushime ne Turqi.

22.  Cilat jane hoobyt e tua dhe a i ushtron ato?

Hoobyt e mi jane: futbolli, muzika dhe shetitja.

23.  Cmendim ke per shkollat ne shqiperi dhe nese do mund te ndryshoje dicka cfare do ndryshoje?

Shkollat ne shqiperi jane te merzitshme. Nuk ke asnje aktivitet, vetem libra dhe detyra shtepie pa fund. Po te isha diku tjeter (ne nje tjeter shtet) besoj se do e kisha pak me me deshire shkollen.                                                                                                               

Biseda me mesuesen kujdestare (mesuese e gjuhes shqipe)

Gjate bisedes, ajo u shpreh se adoleshenti ne fjale ishte nje djale i zgjuar, po i cili nuk kishe nje stimil pozitiv nga familja per te mesuar. Deri ne klasen e katert ku, nxenesit jane me nen kontrollin e mesuesve ai ka shfaqur interes dhe pse iu donte shume stimul. Ka prirje ne lendet ekzakte, kurse ne ato shoqerore ka pasur gjithmone veshtiresi. Nje femije i cili ka pasur dhe ka deshire te beje te fortin e shkolles.

Mungesa e deshires per te lexuar e kushtezon shume ne te shprehur. Per mendimin e mesueses ai do ishte mire qe te vazhdonte nje shkolle profesionale, si mekanik a elektricist, pasi ai meret me rregullime te kompjuterave ne shkolle. Ka interese te shohe shoferet e shkolles kur meren me makinat.

ANALIZA DHE KONKLUZIONE

Ne pergjigjet e tij dallohej qarte mungesa e interesit te tij ndaj shkolles dhe librave, saqe kur u pyet nese kishte nje biblioteke ne shtepi ai u pergjigj me nje “Jooooo” te sterzgjatur. Tek pergjigjet e tij nje gje qe ishte per te ardhur keq ishte menefregizmi i tij per shkollen dhe siguria se ai mund ti blinte njohurite dhe se ishte teper i lidhur per te mos dashur te them “i varur” nga kompjuteri dhe mjetet e tjera te tjera te informimit pervec librit, sa dhe nje liber sdo donte ta lexonte por qe preferonte ta shihte ne film. Dhe prinderit e tij me teper u kuptua se i kushtonin rendesi notave dhe jo njohurive te femijes se tyre. Qe ky nxenes te kishte rezultate me te mira do te ishte shume e rendesishme bashkepunimi mesues-prind dhe gjithashtu mesimi do te behej me terheqes nese mesim do te nderthurej me aktivitete te tjera, gje qe do e bente me terheqese nje ore mesimi apo lende.

Pas bisedes me adoleshentin dhe me mesuesen kuptojme rendesine e stimujve te jashtem per arritjet intelektuale. Shkolla nuk mund te beja asgje e vetme pa ndihmen dhe te familjes.  Dallojme dhe teorite gjinore, ku djali shfaq interasa per lendet ekzakte, do te tregoje forcen e tij. Ka veshtiresi ne te shprehur.Rendesia e nje mesimi te alternuar, pra te mbeshtetur ne arritjet humane dhe jo vetem ne arritjet akademike, do jepte rezultate me te mira ne nje game me te gjere nxenesish.

Detyra Plote

Menaxhimi i Personelit Dhe Vlerësimi i Performancës

Menaxhimi i personelit dhe Vlerësimi i performancës

Hyrje
Vlerësimi është një fenomen njerëzor natyral. Secili prej nesh vazhdimisht vlerëson të tjerët dhe vlerësohet prej tyre.• Përdorimin e teknologjisë së informacionit (TI) ka rëndësi të veçantë dhe është vitale në lidhje me shumë vendime që kanë të bëjnë me menaxhimin e burimeve njerëzore .

Vlerësimi i performancës 1/2Një nga funksionet e • Pasi të pranohet në punë njërëndësishme të menaxhimit të punëtorë ai vazhdimisht duhetburimeve njerëzore është të monitorohet ngavlerësimi i performancës së mbikqyrësit e tij dhe në fundpunëtorëve. edhe të vlerësohet për punën e bërë. Në këtë mënyrë secili punëtorë do ta dijë se a e ka kryer punën e vet si duhet dhe a ka nevojë për përmirësime dhe avansime të mëtutjeshme. • Dallojmë sistemet formale dhe jo formale të vlerësimit të performancës.

Vlerësimi i performancës 2/2Vlerësimi formal• Sistemet formale të vlerësimit përcaktohen si aktivitete të planifikuara, të organizuara dhe kontroluara. Këto bëhen me qëllim që të vrojtohet, matet, të gjykohet dhe të përmirësohet kontributi i punëtorëve në objektivat e organizatës.• Në mënyrë ideale një sistem i vlerësimit duhet të përmbaj objektivat, kriteret, normat dhe formularët që do të përdoren gjatë vlerësimit.Vlerësimi jo formal• Ky vlerësim është më pak i ndërlikuar dhe nuk kërkon të respektohet një sistem paraprakisht i caktuar si tek vlerësimi formal.• Ky lloj i vlerësimit është ditor dhe i vazhdueshëm por, për shkak që nuk është i standardizuar shumë leht mund të jetë i gabueshëm. Në këtë rast punëtori apo i vlerësuari në këtë form nuk është i njofuar se a e ka kryer punën sipas parashikimit.

QËLLIMET E VLERËSIMIT 1/2• Vlerësimi i kryerjes së punës është një mënyrë për të sqaruar se çfarë pritet nga puna.• Ajo ndihmon zhvillimin e standardeve për punë të kënaqshme, duke cilësuar sasinë dhe cilësinë e punës së pranueshme dhe të përshtatshme për një punë të caktuar.

QËLLIMET E VLERËSIMIT 2/2• Vlerësimi i punonjësit krijon një bazë objektive për veprimet e personelit.• Ai është një ndihmesë për emërimet dhe promocionet, krijon bazën për të përcaktuar rritjet e pagave dhe shpërblimet dhe mund të përdoret edhe për të përcaktuar rradhën e mbajtjes në punë kur del nevoja e reduktimit të stafit.• Ai shërben gjithashtu si një ndihmesë për Zyrën e Personelit për përcaktimin e politikave dhe proçedurave të reja.

STANDARDET E PUNËS• Standardet e punës janë ato çka institucioni dhe mbikëqyrësi kërkon nga punonjësi,në kuptimin sa punë duhet bërë dhe si duhet bërë.• Këto standarde duhet t’i bëhen të qarta punonjësit kur ai përzgjidhet, orientohet dhe trainohet.• Kur vendpunimi ndryshon duhet të rishikohen edhe standardet.

KOHA DHE SHPESHTËSIA E VLERËSIMEVE• Kryerja e rregullt e vlerësimeve duhet të bëhet në intervale kohore të caktuara.• Vlerësimet e rregullta duhet të bëhen nga departamenti i personelit ose shefi i administratës .• Vlerësimet për pozicione të larta apo probleme specifike duhet të bëhen nga mbikqyrësit më specifik ose të jashtëm.

ÇFARË DUHET TË KEMI KUJDES NË VLERËSIM ?• Mbikëqyrësit janë njerëz, dhe si të tillë i nënshtrohen pëlqimeve dhe mospëlqimeve personale.• Mbikëqyrësi, sidoqoftë, duhet të përpiqet gjithmonë t’i trajtojë të gjithë punëmarrësit njëlloj dhe ta vlerësojë punën e tyre me drejtësi.• Ata nuk duhet të bazohen në paragjykime personale apo subjektive.

 PËRDORIMI I VLERËSIMIT TË PUNËTORIT• Menaxherët duhet të zgjedhin njerëz për promocion dhe për pozicione me përgjegjësi mbi bazën e përshtypjeve të tyre.• Këto përshtypje bazohen në aftësitë e secilit dhe në faktin se sa do të kontribuonte ai në kryerjen efektive të shërbimeve në atë institucion.• Përdorimi i një programi zyrtar vlerësimi është metoda kryesore për të kryer kontrolla të rregullta, konsistente dhe objektive për personelin.

TI në menaxhimin e personelit 1/5• Teknologjia e informacionit mundet me sukses të përdoret për të menaxhuar personelin dhe për të analizuar punën e tyre.• Si shembull e kemi marrur: 1. “Intranetin e Komunave të Kosovës” 2. “Sistemin për menaxhimin e lindjeve në maternitete”

TI në menaxhimin e personelit 2/5• Moduli “Punëtorët” mundëson menaxhimin e personelit të institucionit dhe i ka këto funksione: 1. Regjistrimi i punëtorëve 2. Modifikimi dhe pasivizimi i punëtorëve 3. Kërkimi i shpejtë dhe i avancuar 4. Krijimi i raporteve sipas kërkimit dhe atyre statike 5. Përcaktimi i privilegjeve për rrole 6. Përshkrimi i vendeve të punës, regjistrimi i pagave, pushimeve,

TI në menaxhimin e personelit 3/5• Mund të realizohet shfletimi i të dhënave për punëtorët, shtypja e të dhënave të punëtorit apo kërkimi i avancuar në bazë të kombinimit të fushave të ndryshme.

TI në menaxhimin e personelit 4/5• Nëse klikohet në butonin “Kërkim i avancuar” paraqitet dritarja në vazhdim në të cilën mund të bëhet kërkimi i shënimeve të caktuara në bazë të kombinimit të disa fushave.

TI në menaxhimin e personelit 5/5• Kemi kërkuar të gjithë punëtorët që që i përkasin drejtoratit Buxhet e Financa.• Rezultati i fituar është fotoja e mëposhtme: 22 punëtorë nga 185 sa ishin gjithsejt

TI në vlerësimin e performancës 1/5• Vlerësimi i punës së drejtorateve realizohet nga kryetari i komunës në ketë rast apo personi i autorizuar nga kryetari.

TI në vlerësimin e performancës 2/5• Vlerësimi i punës së personelit në zyrën pritëse ka të bëj me numrin e shërbimeve të ofruara për qytetaret Zyrtari më lartë ka regjistruar për një periudhë kohore të caktuar 3833 shërbime

TI në vlerësimin e performancës 3/5 •Ky zyrtar ka regjistruar për një periudhë kohore të caktuar 2877 shërbime. •Këtu është një dallim prej 1000 shërbime më pak se zyrtari paraprak i cili ka të njejtin vendpunim, gjendet në të njejtën komunë dhe ka të njejtën pagë.

TI në vlerësimin e performancës 4/5 Vlerësimi i punës së personelit në maternitet• Këtu mund të vërehen diferencat në mes të profesionistëve në dhënien e shërbimeve si dhe vlerësohet se në cfarë mënyre është realizuar lindja, në këtë rast edhe shiqohet mos janë kaluar limitet e lejuara p.sh. lindjet cezariane

TI në vlerësimin e performancës 4/5 Përveq të dhënave me shifra të cilat i cekem statistikat apo raportet mund të shifen edhe në form të grafikoneve.

Sistemi i hyrje-daljeve në menaxhimin e kohës së punëtorëve 1/2• Për shkak të korrektësisë dhe efektivitetit disa institucione siq është Kuvendi i Komunës së Pejës kanë vendosur që përmes një sistemi të instaluar të menaxhojnë me lehtësi një problematikë të theksuar në institucionet tona që është mos respektimi i orarit të punës.• Ky sistem është shumë funksional dhe mbështetet edhe nga kamerat e sigurisë të cilat monitorohen nga një apo më shumë përsona brenda institucionit.• Sistemi i autentikimit të punëtorëve mund të jetë përmes: kartelave të mencura (smart cards) ku vendosen të dhënat për punëtorin si dhe sistemet biometrike për autentikim (përmes gishtërinjëve, syrit, fytyrës apo zërit) në rastet kur kërkohet në të njejtë kohë edhe siguria e lartë.

Sistemi i hyrje-daljeve në menaxhimin e kohës së punëtorëve 2/2 Si duket procedura e

Përfundimi• Vlerësimi i performancës siguron informacionin bazë që shërben për të gjitha aktivitetet e tjera të rëndësishme të menaxhimit të burimeve njerëzore, si seleksionimi, shpërblimi dhe motivimi, planifikimi në vazhdimësi dhe formimi i punëtorëve.• Teknologjia e informacionit është një mbështetës i pa kontestueshëm në menaxhimin e resurseve njerëzore.

Literatura• Manaxhimi i Burimeve Njerëzore – Z. Koli & Sh. Llaci• Manaxhimi modern i burimeve njerëzore (Foundation for Local Autonomy and Governance) www.flag-al.org• INTRANETI v.3 - Manuali për shfrytëzimin e aplikacionit në komunat e Kosovës - F. Stavileci & Y. Ferizi• Formularë për vlerësim të punëtorëve - Komuna e Gjakovës• Të dhëna të tjera nga statistikat në aplikacionin për menaxhimin e informacioneve në Komuat e Kosovës• Interneti

Ju faleminderit

Detyra Plote