Bulimia Shkaqet Nervore

Bulimia

Bulimia nervosa (apo në shqip: neuroza bulimike) është një çregullim psikologjik i të ngrënit, që karakterizohet me intervale të të ngrënit të pakontrolluar të përcjellur me metoda joadekuate për kontrollim të peshës (të vjellur). Brengosja e tepruar për formën dhe peshën janë poashtu karakteristika të bulimisë.

Faza e kënaqësisë është intervali kur një individ ha sasi shumë më të mëdha të ushqimit se shumica e njerëzve në situate të ngjashme. Të ngrënit me kënaqësi nuk është përgjigje ndaj urisë intenzive. Zakonisht është rezultat i depresionit, stresit apo çështjes së vetbesimit. Gjatë këtij intervali, individi përjeton humbjen e kontrollit. Sidoçoftë ndjenja e humbjes së kontrollit poashtu përcillet edhe me intervale të shkurtëra të qetësisë.e cila shpesh përcillet me neveri ndaj vetes.

Njerëzit me bulimi mund të duken plotësisht normal. Shumica prej tyre kanë peshë normale e disa mund të kenë peshë të shtuar. Femrat me bulimia kanë tendenca të arrijnë lartë. Shpesh është e vështirë të përcaktohet se a vuan një person nga bulimia. Kjo ngjet për shkak se të ngrënit e tepruar dhe vjellja kryhen fshehurazi. Poashtu individët që vuajnë nga bulimia shpesh e mohojnë gjendjen e tyre.. Ata që vuajnë konzumojnë sasi të mëdha të ushqimit. Nganjëherë gjer në 20,000 kalori përnjëherë. Artikujt që i kënaqin janë zakonisht ato të etiketuara si "artikuj qetësues" ëmbëlsirat, me vlerë të lartë kalorike, apo ato të buta si akulloret, keku dhe tortat. Individi mund t'i dorëzohet kënaqësisë kudo prej dy e gjer më disa here në ditë.

Nëse keni një anëtarë të familjes që ka çrregullim të të ngrënit, një mjek apo këshillues mund t'ju ndihmojë në betejë me ç'rregullimin e tyre.

Shkaqet

Gjer më tani nuk njihen shkaktarët e bulimisë. Hulumtuesit besojnë se bulimia fillon me mospëlqim të trupit dhe brengosje ekstreme për madhësinë e trupit dhe peshën. Zakonisht individët që vuajnë kanë vetbesim të ulët, ndjenjë të pafuqisë dhe frikë se do të bëhen të trashë.

Komplikimet mjekësore nga bulimia

Si pasojë e bulimisë, zakonisht vjen deri tek erodimi i zmaltit të dhëmbëve për shkak të ekspozimit të përsëritur ndaj përmbajtjes së acidit të stomakut. Pastaj kaviteti dental dhe ndjeshmëria ndaj ushqimit të ngrohtë apo të ftohtë. Të ënjturit dhe dhimbjet në gjëndrat e pështymës (nga të vjelluarit e përsëritur)

Statistikat

Bulimia më shumë i prek femrat. Rreth 10% të individëve të diagnostifikuar me bulimi janë meshkuj ndërsa 10% të individëve që vuajnë nga bulimia, do të vdesin nga uria, sulmi në zemër, komplikimet tjera mjekësore apo vetvrasja.

Bulimia nervore

Bulimia nervore perfshin episode te te ngrenurit ne menyre te pakontrollueshme dhe me pas menyra te ndryshme te nxjerrjes jashte te ushqimit ( me ane te laksativeve, duke provokuar te vjella).

Kjo patologji e te ushqyerjes eshte pershkruar per here te pare ne 1979 dhe eshte klasifikuar si crregullim psikiatrik ne vitin 1980. Eshte me e shprehur mes studenteve.

Njerezit qe vuajne nga bulimia nervore mund te kene faktore gjenetike apo stil jetese qe i ben te predispozuar te jene mbipeshe. Ashtu si dhe pacientet me anoreksi me te prekur nga kjo patologji jane femrat. Por ndryshe nga njerezit anoreksike, ato qe vuajne nga bulimia jane afer apo pak mbi peshen e tyre normale dhe jane ne pergjithesi me seksualisht aktive . Personat me bulimi nervore mendojne per ushqimin ne menyre te vazhdueshme. Ndryshe nga anoreksiket qe e refuzojne ushqiminin, ai qe eshte me bulimi i drejtohet ushqimit ne situata kritike apo stresi.

Gjithashtu ndryshe nga anoreksiket ato me bulimi e kuptojne qe sjellja e tyre eshte anormale. Jane persona qe ne pergjithesi kane vleresim te ulet per veten, me depresion. Pothuajse 50 % te rasteve me bulimi, vuajne nga depresioni. Gjtiashtu shume paciente me bulimi raportojne per nje femije te veshtire apo qe mund te kene qene seksualisht te abuzuar gjate femijerise.

Pacientet me bulimi, jane impulsive, abuzues me alkolin ose drogen, tentativa vetvrasje apo aktivitet te shtuar seksual. Psikologet e shpjegojne me paaftesine e tyre per te kontrolluar impulset dhe deshirat.

Sjellja tipike e nje pacienti me bulimi nervore

Shumica e pacienteve me bulimi nervore, ka mundesi mos te diagnostikohen kurre. Nje person thuhet se vuan nga bulimia nervore, ne rast se ha ne menyre te pakontrolluar dhe nxjerr jashte me purgative ose te vjella ushqimin te pakten 2 here ne jave per te pakten 3 muaj rresht.Keta paciente bejne nje jete sekrete, duke i fshehur keto lloj tendenca ushqyerje. Ngaqe bulimia eshte kryesisht e evidentuar nga rastet e vetraportimit, mendohet se ka me shume raste me bulimi se sa jane te raportuara.Ciklet e ngrenies se pakontrolluar- dhe nxjerrja jashte e ushqimit, mund te praktikohet perdite, cdo jave apo cdo muaj. Zgjat nga ½ ore deri ne 2 ore. Ne pergjthesi e bejne naten, qe jane me te qete per ta bere dhe me me pak mundesi ti nderprese dikush.Keta paciente konsumojne ne menyre te njehershme ushqime me sasi te larte kalorifike si cokollata, embelsira, pije me gaz dhe me pas behen pishman qe i kane ngrene dhe i nxjerrin menjehere jashte, kryesisht me ante te vjellave apo duke perdorur purgative te fuqishem.Pacientet me bulimi kane tendenca te bejne stervitje shume energjike ne menyre qe te harxhojne aq energji sa sasia e ushqimit qe kane konsumuar.Pacientet bulimike nuk ndihen krenar per sjellje e tyre. Pasi hane shume dhe ne menyre te pakontrollueshme ata ndihen fajtore dhe te depresuar. Me kalimin e kohes ata perjetojne nje vetvleresim shume te ulet dhe depresion te thelle. Ne rast se ata kapen duke e bere kete veprim, ata e mohojne dhe mund te kalojne ne agresivitet duke e nxjerre jashte familjarin qe  e ka kapur ne akt. Ata me kalimin e kohes distancohen nga familja dhe shoqeria dhe kalojne me shume kohe ne procesin e ngrenies- nxjerrjes jashte te ushqimit.

Demtimet fizike te shkaktuara nga bulimia nervore

Procesi i te shkaktuarit vete te te vjellave eshte nje metode shkaterruese. Ekspozimi i shpeshte i dhembeve me acidin e stomakut gjate te vjellave con ne demtim te dhembeve duke shkaktuar demineralizim te tyre dhe i ben te ndjeshem ndaj te nxehtit, te ftohtit. Me kalimin e kohes dhembet demtohen shume rende duke cuar deri ne renien e tyre.

Nivelet e natriumit bien ne organizem qe mund te coje ne crregullime te pulsit te zemres. Gjendrat e peshtymes enjten si rezultat i infeksioneve dhe nga irritimi nga te vjellat e shpeshta. Shfaqet dhe problemi i konstipacionit si rezultat i perdorimi te shpeshte te laksativeve.

Trajtimi i bulimise nervore

Trajtimi i bulimise nervore ashtu si dhe ai i anoreksise eshte nje trajtim multidimensional. Ai konsiston ne terapine e ushqyerjes e kombinuar me trajtim psikologjik te pacienit.

Qellimi kryesor ne trajtimin e bulimise eshte te reduktohet ushqimi i marre nga pacienti ne rastet kur ha ne menyre te pakontrolluar dhe duhet punuar me pacientin qe ta ndihmoje te rrise vetvleresimin dhe te mundohet qe ti kaloje problemet dhe veshtiresite jo duke ju drejtuar ushqimit ne menyre te pakontrolluar.

Ata gjithashtu kane tendence ta hane ushqimin shume shpejt prandaj duhen ndihmuar qe te hane ne menyre te ngadalte e te shtruar dhe te hane shpesh edhe pak

Çrregullimet e të ushqyerit: Anoreksia dhe bulimia, shpesh janë “sinjale” të një depresioni apo neuroze të fshehur.
Mjekët specialistë tërheqin vëmendjen që rastet dhe shenjat e para të trajtohen në kohën dhe mënyrën e duhur, për të bërë të mundur trajtimin e mirë të sëmundjes
Megjithëse mendimet shkencore ende nuk kanë arritur të shpjegojnë shkaqet e vërteta të kësaj patologjie, ka mendime të cilat anoreksinë nervore e kategorizojnë në grupin e neurozave histerike, ndërsa të tjera në gamën e gjerë të depresioneve të maskuara. Gjithsesi anoreksia, ose më mirë të shpreheshim ulja e oreksit, lidhet me shumë faktorë, të cilët nuk kanë lidhje me anoreksinë nervore. Një gjendje gripale e zakonshme, sëmundje të aparatit tretës, gjendje depresioni apo stresi, apo sëmundje të tjera të organizmit, mund të çojnë në shfaqjen e problemeve me oreksin.
Kohët e fundit janë shtuar rastet e anoreksisë nervore dhe bulimisë. Anoreksia nervore ndeshet më shpesh në vajzat e rritura dhe gratë e reja, dhe më rrallë në seksin mashkull.
Kur bëhet fjalë për këtë patologji, në kuadrin klinik të saj përfshihen tri shenja kryesore: Anoreksi, ose ulje apo mungesë oreksi. Shenjë tjetër është dobësi trupore ose rënie në peshë në shkallë të ndryshme. Por nuk mungon dhe amenorea te vajzat (çrregullim apo ndërprerje e menstruacioneve). Fillimisht (sidomos te vajzat) vihet re se nuk u pëlqejnë disa lloje ushqimesh, pretendojnë për dietë të zgjedhur, hanë pak ose nuk shtrohen fare në tavolinë, ndërsa më vonë gati heqin dorë nga të ngrënit. Ankohen se kanë rëndim në stomak sapo konsumojnë diçka, kanë ndjenjën e të vjellit ose pas ngrënies, qoftë edhe në sasi të vogla, provokojnë vetë të vjellat. Duke qenë se refuzojnë ushqimin apo vakte të tëra i kalojnë pa ngrënë, dobësohen jashtë mase, por për habi e ndjejnë veten mirë fizikisht, dhe suportojnë edhe lodhjet fizike. Rënia e peshës mund të arrijë deri në 1 e peshës trupore që kanë pasur, ndonjëherë edhe më tepër, por kjo për ato është e parëndësishme, çuditërisht janë aktive dhe nuk e ndjejnë lodhjen. Në këndvështrimin klinik, nuk paraqesin ankesa edhe pse i “tradhton” pamja, lëkura duket e fishkur dhe mund të kenë rënie të flokëve. Çrregullimet menstruale (dismenorea apo amenorea) nuk mund të konsiderohet shenjë domethënëse, sepse ata mund të ndodhin edhe jashtë kësaj patologjie, por në rastin e anoreksisë nervore ato nuk korrigjohen nga marrja e preparateve hormonale dhe menstruacionet rifillojnë kur e sëmura rimerr shëndetin e mëparshëm. Të sëmurat mund të vuajnë nga konstipacioni (kapsllëku) shenjë që do justifikohej nga mosushqyerja.
Ecuria e të sëmurëve me anoreksi nervore është e ndryshme nga një individ tek tjetri. Shumica e tyre shërohen plotësisht, një pjesë përmirësohen (pa përjashtuar përsëritjet në momente të veçanta). Gjithsesi ecuria varet shumë nga momenti i vendosjes së diagnozës, ndërgjegjësimi dhe trajtimi në kohën dhe mënyrën e duhur.
Parë në hollësi, anoreksia dhe bulimia, janë kahe të së njëjtit proces, megjithëse ekstreme të njëra-tjetrës. Bulimia është ngrënie e rastësishme (po e domosdoshme) e sasive të mëdha ushqimi në mënyrë të pakontrolluar. Rastet me bulimi janë shumë të rralla, eksepsionale. Sipas disa autorëve kalorazhi i marrë arrin deri në 50 mijë kalori, ndërkohë që në kushte normale ka nevojë për 3500 kalori. Në përgjithësi të sëmurët parapëlqejnë ëmbëlsirat, provokojnë vetë të vjellat ose ato mund të jenë reflektore nga mbingarkesa, pasi kanë ngrënë në mënyrë “të babëzitur”.

Detyra Plote

Hemorragjia Cerebrale

NA NDIQNI - SHPERNAJE NE PROFIL

Hemorragjia Cerebrale 

Objektivat: 

Te njihemi me semundjen cerebrale dhe simptomat e saj. • Te njohim shkallen e kesaj semundjeje dhe shkaqet qe ajo ka. 

 • Te njihemi me shifra reale ne Shqiperi dhe ne bote. 

 • Te njohim cilet rrezikohen nga kjo semundje 

 • Te njohim menyrat se si mund ta parandalojme kete semundje Ç’është hemorragjia cerebrale 

• Hemorragjia celebrale perkufizohet si rrjedhje e gjakut e cila mund te lokalizohet ne cdo regjion celebral apo cerebrar duke perfshire keshtu korteksin,shtresat dhe ventrikujt, e shkaktuar nga faktore traumatike dhe jo tramautike. Eshtë rrjedhje e gjakut në tru, si pasojë e carjes së enëve të gjakut. 

 • Insultet cerebrale (gjithashtu e njohur si semundja cerebrovaskulare) ndodhin kur një enë gjaku që mbart oksigjen dhe ushqen trurin, është e bllokuar nga një mpiksje gjaku (trombi).Kur kjo ndodh, një pjesë e trurit nuk mund të marrë gjakun dhe oksigjenin për të cilin ka nevojë, kështu që fillon të vdesë. Masa dhe vendndodhja e qelizave të dëmtuara përcaktojnë shkallën e goditjes, e cila mund të shkojë nga minimalja deri në katastrofë. Duke qënë se pjesë të ndryshme të trurit kontrollojnë funksione të ndryshme, efektet specifike të goditjeve në tru, varen nga pjesa e trurit që është e dëmtuar. Një goditje cerebrale e vogël në një zonë kritike të trurit mund të shkaktojë paaftësi të përhershme. Meqë qelizat e trurit nuk rigjenerohen, dëmtimi i qelizave nervore është i përhershëm. Miliona qeliza të trurit vdesin çdo minutë kur goditja është e pa trajtuar. Enët e gjakut mund të shkaktojnë hemoragji apo gjakderdhje në tru. Kjo është një formë më e avancuar dhe që kërkon më tepër trajtim 

 • Faktorët kryesorë që ndikojnë në avancimin e kësaj sëmundjeje kaq të rrezikshme te gratë janë: 

-Pilulat kontraceptive 

-Pirja e duhanit 

-mbipesha

 -Migrena

 • -Përdorimi i alkoolit 

 • - Mungesa e aktivitetit fizik 

 • Nëse këta katër faktorë do të puqeshin së bashku, rreziku për një hemorragji cerebrale do të ishte i dyfishtë dhe shumë i rrezikshëm për jetën, aq sa mund të themi vdekjeprurës. Shenjat e hemoragjisë cerebrale 

 • Hemorragjia cerebrale ose infarkti i trurit kryesisht ndodh në moshat mbi 60-vjeç, por njihen raste edhe ne moshat e reja. 

 • Shenjat kryesore që i sëmuri paraqet janë: -Nuk flet ose nuk i kuptohen fjalët -Nuk lëviz gjymtyrët (dorën ose këmbën); -Urinon në mënyrë të pavullnetshme; -Të dridhura të pjesshme ose në të gjithë trupin; -Të vjella. Sëmundja në shifra

 • Kohët e fundit, një rrezik i madh për shëndetin është hemorragjia cerebrale.Disa te dhena : 

 • Femrat janë ato që preken më shpejt se meshkujt nga kjo sëmundje. • Rreth 15 për qind e pacientëve janë nën 45-vjeç. • Në tri orët e para pas rënies së infarktit, kemi masën e shpejtë me medikamente. Në rastet kur pacienti nuk arrin të përmirësohet me medikamente, është i detyrueshëm një operacion urgjent. • Afro 80 për qind e këtyre pacientëve nuk mbijetojnë më shumë se një javë. • Ndërsa pacientët që arrijnë të mbijetojnë dhe të përmirësohen brenda 48 orëve, kanë shanse të mira për jetesë. • Cilët persona janë më të rrezikuarit? • Më të rrezikuarit nga kjo sëmundje janë njerëzit që kanë probleme me zemrën dhe • qarkullimin e gjakut. Për këta të sëmurë, mjekët rekomandojnë që të evitohet sa më shumë: • • Ekspozimi ndaj diellit, sidomos në orët më të nxehta të ditës, • • Temperaturat e larta bëhen shkak për rritjen e presionit të gjakut. 

USHTRIMET FIZIKE 

 • Përfshini gjithmonë ushtrime fizike në rutinën tuaj ditore. Edhe disa ushtrime të vogla (një shëtitje e shpejtë, një shëtitje me biçikletë, noti, punë shtëpie) mund të bëjnë një diferencë të madhe. • Të rriturit duhet të përfshihen domosdoshmërisht në aktivitet fizik me intesitet të moderuar për të paktën 30 minuta në pesë ose më shumë ditë të javës. • Ushtrimet fizike mund ta reduktojnë rrezikun për goditje në tru. Ushqimet • Hani ushqime që konsistojnë më shumë në fruta, perime të gatuara pa yndyrna, mish pa dhjamë, si psh mish pule ose peshk dhe ushqime me shumë fibra (fasulet). Pjekja, zierja me avull e ushqimeve në vend të skuqjes do ju bënte më mirë për shëndetin. • Shijoni kripën e jodizuar në sasi të vogla dhe një ditë me sa më pak yndyrë. • Duke reduktuar kripën dhe yndyrnat në dietën tuaj ju do të keni presion gjaku më të ulët . 

PYETJE – PERGJIGJE 

 • Pyetje: • A është e vërtetë që goditjet në tru janë përgjegjëse për 6 milion vdekje çdo vit?

 • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë dhe ekspertëve të fushës, goditjet në tru apo hemoragjitë cerebrale shkaktojnë vdekjen e 5.8 milion jetëve çdo vit. 

 • Pyetje: • A është e vërtetë që goditjet në tru vrasin më shumë njerëz se SIDA, tuberkulozi dhe malaria të marra së bashku? 

 • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Në vitin 2008 vdekjet nga SIDA kapnin afërsisht shifrën 2 milion (1.7 milion – 2.4 milion); po në vitin 2008 nga tuberkulozi vdiqën 1.8 milion njerëz. 500 000 njerëz kanë vdekur me HIV dhe 247 milion raste me malarie në vitin 2006. Të gjitha këto vdekje së bashku janë afërsisht 1 milion. Sipas OBSH dhe ekspertëve të tjerë të fushës, goditjet në tru kapin 5.8 milion jetë çdo vit. • Pyetje: • A është e vërtetë që goditja në tru nuk është e dhimbshme? • Përgjigje: • Po e vërtetë është. Shumica e goditjeve cerebrale nuk janë të dhimbshme. 80% e tyre janë të shkaktuara nga një mpiksje gjaku në tru dhe zakonisht nuk dhembin. Por mund të ndodhë që tek disa të shkaktojë dhembje. Goditja ndërpret oksigjenin në një pjesë të trurit. Qelizat e trurit fillojnë të vdesin por megjithatë kjo nuk është e 9 dhimbshme. Mos e injoroni sëmundjen. Vetëm 20% e goditjeve janë të shkaktuara nga gjakderdhja brenda trurit dhe zakonisht kjo lloj goditje është shumë e dhimbshme. • Pyetje: • A është e vërtetë se në çdo dy sekonda dikush, diku në botë përjeton një goditje në tru? • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Janë llogaritur 30 incidendca të goditjeve cerebrale për 60 sekonda në të gjithë botën. Shumica janë referuar si goditje “të heshtura”. Këto janë edhe lloji më i zakonshëm i goditjeve. Fjala “e heshtur” është term i gabuar. Kur pacientët me goditje cerebrale “të heshtur” janë shqyrtuar, ata kanë patur deficite delikate neurologjike dhe neuropsikologjike. Një artikull nga studimi i Framingham sygjeron se një në 10 individë që jetojnë në komunitet me moshë 62±9 vjet përjetojnë një goditje “të heshtur”. • Nëse injorohet një goditje e vogël cerebrale, mund të japë më pas probleme të mëdha. • Pyetje: • A është e vërtetë se shumica e personave nuk i njohin simptomat e para të një goditje cerebrale? • Përgjigje: • Afërsisht 70% e pacientëve nuk e njohin si duhet goditjet e vogla cerebrale. 30 % e tyre kërkojnë kujdes shëndetësor pas 24 orësh pavarësisht nga mosha, gjinia, klasa sociale apo niveli arsimor. Pa edukim publik efektiv për të gjithë grupmoshat, potencali i plotë i parandalimit nuk do të realizohet. • Pyetje: • A është e vërtetë se presioni i lartë i gjakut është faktor rreziku për goditjet cerebrale? • Përgjigje: • Po, kjo është e vërtetë. Kjo është shumë e rëndësishme për të zbuluar nëse ju jeni në rrezik për shkak të presionit të lartë të gjakut, diabetit ose kolesterolit të lartë në gjak. Shqiperia dhe hemoragjia cerebrale • Sipas nje studimi te Obsh-se semundjet qe shkaktojne pjesen me te madhe te vdekjeve ne shqiperi jane hemoragjia cerebrale , per te cilen Shqiperia mban vendin e tete ne bote dhe semundjet e zemres qe e rendisin vendin tone ne vendin e 46-te ne bote. • Vdekjet nga hemoragjia cerebrale ne shqiperi arrijne ne 6.039 apo 27.71% te vdekjeve totale. Vdekjet vleresohen 171.61 persona per 100.000 banore dhe e rendit shqiperine ne vendin e 8 ne bote. Perfundime • Ne fund te ketij projekti te njihemi me semundjeTe njihemi me semundjen cerebrale dhe simptomat e saj. • Te njohim shkallen e kesaj semundjeje dhe shkaqet qe ajo ka. • Te njihemi me shifra reale ne Shqiperi dhe ne bote. • Te njohim cilet rrezikohen nga kjo semundje • Te njohim menyrat se si mund ta parandalojme kete semundje Ç’është hemorragjia cerebrale • Hemorragjia celebrale perkufizohet si rrjedhje e gjakut e cila mund te lokalizohet ne cdo regjion celebral apo cerebrar duke perfshire keshtu korteksin,shtresat dhe ventrikujt, e shkaktuar nga faktore traumatike dhe jo tramautike. Eshtë rrjedhje e gjakut në tru, si pasojë e carjes së enëve të gjakut. • Insultet cerebrale (gjithashtu e njohur si semundja cerebrovaskulare) ndodhin kur një enë gjaku që mbart oksigjen dhe ushqen trurin, është e bllokuar nga një mpiksje gjaku (trombi).Kur kjo ndodh, një pjesë e trurit nuk mund të marrë gjakun dhe oksigjenin për të cilin ka nevojë, kështu që fillon të vdesë. Masa dhe vendndodhja e qelizave të dëmtuara përcaktojnë shkallën e goditjes, e cila mund të shkojë nga minimalja deri në katastrofë. Duke qënë se pjesë të ndryshme të trurit kontrollojnë funksione të ndryshme, efektet specifike të goditjeve në tru, varen nga pjesa e trurit që është e dëmtuar. Një goditje cerebrale e vogël në një zonë kritike të trurit mund të shkaktojë paaftësi të përhershme. Meqë qelizat e trurit nuk rigjenerohen, dëmtimi i qelizave nervore është i përhershëm. Miliona qeliza të trurit vdesin çdo minutë kur goditja është e pa trajtuar. Enët e gjakut mund të shkaktojnë hemoragji apo gjakderdhje në tru. Kjo është një formë më e avancuar dhe që kërkon më tepër trajtim • Faktorët kryesorë që ndikojnë në avancimin e kësaj sëmundjeje kaq të rrezikshme te gratë janë: -Pilulat kontraceptive -Pirja e duhanit -mbipesha -Migrena • -Përdorimi i alkoolit • - Mungesa e aktivitetit fizik • Nëse këta katër faktorë do të puqeshin së bashku, rreziku për një hemorragji cerebrale do të ishte i dyfishtë dhe shumë i rrezikshëm për jetën, aq sa mund të themi vdekjeprurës. Shenjat e hemoragjisë cerebrale • Hemorragjia cerebrale ose infarkti i trurit kryesisht ndodh në moshat mbi 60-vjeç, por njihen raste edhe ne moshat e reja. • Shenjat kryesore që i sëmuri paraqet janë: -Nuk flet ose nuk i kuptohen fjalët -Nuk lëviz gjymtyrët (dorën ose këmbën); -Urinon në mënyrë të pavullnetshme; -Të dridhura të pjesshme ose në të gjithë trupin; -Të vjella. Sëmundja në shifra • Kohët e fundit, një rrezik i madh për shëndetin është hemorragjia cerebrale.Disa te dhena : • Femrat janë ato që preken më shpejt se meshkujt nga kjo sëmundje. • Rreth 15 për qind e pacientëve janë nën 45-vjeç. • Në tri orët e para pas rënies së infarktit, kemi masën e shpejtë me medikamente. Në rastet kur pacienti nuk arrin të përmirësohet me medikamente, është i detyrueshëm një operacion urgjent. • Afro 80 për qind e këtyre pacientëve nuk mbijetojnë më shumë se një javë. • Ndërsa pacientët që arrijnë të mbijetojnë dhe të përmirësohen brenda 48 orëve, kanë shanse të mira për jetesë. • Cilët persona janë më të rrezikuarit? • Më të rrezikuarit nga kjo sëmundje janë njerëzit që kanë probleme me zemrën dhe • qarkullimin e gjakut. Për këta të sëmurë, mjekët rekomandojnë që të evitohet sa më shumë: • • Ekspozimi ndaj diellit, sidomos në orët më të nxehta të ditës, • • Temperaturat e larta bëhen shkak për rritjen e presionit të gjakut.
 USHTRIMET FIZIKE • Përfshini gjithmonë ushtrime fizike në rutinën tuaj ditore. Edhe disa ushtrime të vogla (një shëtitje e shpejtë, një shëtitje me biçikletë, noti, punë shtëpie) mund të bëjnë një diferencë të madhe. • Të rriturit duhet të përfshihen domosdoshmërisht në aktivitet fizik me intesitet të moderuar për të paktën 30 minuta në pesë ose më shumë ditë të javës. • Ushtrimet fizike mund ta reduktojnë rrezikun për goditje në tru. Ushqimet • Hani ushqime që konsistojnë më shumë në fruta, perime të gatuara pa yndyrna, mish pa dhjamë, si psh mish pule ose peshk dhe ushqime me shumë fibra (fasulet). Pjekja, zierja me avull e ushqimeve në vend të skuqjes do ju bënte më mirë për shëndetin. • Shijoni kripën e jodizuar në sasi të vogla dhe një ditë me sa më pak yndyrë. • Duke reduktuar kripën dhe yndyrnat në dietën tuaj ju do të keni presion gjaku më të ulët .
PYETJE – PERGJIGJE • Pyetje: • A është e vërtetë që goditjet në tru janë përgjegjëse për 6 milion vdekje çdo vit? • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë dhe ekspertëve të fushës, goditjet në tru apo hemoragjitë cerebrale shkaktojnë vdekjen e 5.8 milion jetëve çdo vit. • Pyetje: • A është e vërtetë që goditjet në tru vrasin më shumë njerëz se SIDA, tuberkulozi dhe malaria të marra së bashku? • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Në vitin 2008 vdekjet nga SIDA kapnin afërsisht shifrën 2 milion (1.7 milion – 2.4 milion); po në vitin 2008 nga tuberkulozi vdiqën 1.8 milion njerëz. 500 000 njerëz kanë vdekur me HIV dhe 247 milion raste me malarie në vitin 2006. Të gjitha këto vdekje së bashku janë afërsisht 1 milion. Sipas OBSH dhe ekspertëve të tjerë të fushës, goditjet në tru kapin 5.8 milion jetë çdo vit. • Pyetje: • A është e vërtetë që goditja në tru nuk është e dhimbshme? • Përgjigje: • Po e vërtetë është. Shumica e goditjeve cerebrale nuk janë të dhimbshme. 80% e tyre janë të shkaktuara nga një mpiksje gjaku në tru dhe zakonisht nuk dhembin. Por mund të ndodhë që tek disa të shkaktojë dhembje. Goditja ndërpret oksigjenin në një pjesë të trurit. Qelizat e trurit fillojnë të vdesin por megjithatë kjo nuk është e 9 dhimbshme. Mos e injoroni sëmundjen. Vetëm 20% e goditjeve janë të shkaktuara nga gjakderdhja brenda trurit dhe zakonisht kjo lloj goditje është shumë e dhimbshme. • Pyetje: • A është e vërtetë se në çdo dy sekonda dikush, diku në botë përjeton një goditje në tru? • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Janë llogaritur 30 incidendca të goditjeve cerebrale për 60 sekonda në të gjithë botën. Shumica janë referuar si goditje “të heshtura”. Këto janë edhe lloji më i zakonshëm i goditjeve. Fjala “e heshtur” është term i gabuar. Kur pacientët me goditje cerebrale “të heshtur” janë shqyrtuar, ata kanë patur deficite delikate neurologjike dhe neuropsikologjike. Një artikull nga studimi i Framingham sygjeron se një në 10 individë që jetojnë në komunitet me moshë 62±9 vjet përjetojnë një goditje “të heshtur”. • Nëse injorohet një goditje e vogël cerebrale, mund të japë më pas probleme të mëdha. • Pyetje: • A është e vërtetë se shumica e personave nuk i njohin simptomat e para të një goditje cerebrale? • Përgjigje: • Afërsisht 70% e pacientëve nuk e njohin si duhet goditjet e vogla cerebrale. 30 % e tyre kërkojnë kujdes shëndetësor pas 24 orësh pavarësisht nga mosha, gjinia, klasa sociale apo niveli arsimor. Pa edukim publik efektiv për të gjithë grupmoshat, potencali i plotë i parandalimit nuk do të realizohet. • Pyetje: • A është e vërtetë se presioni i lartë i gjakut është faktor rreziku për goditjet cerebrale? • Përgjigje: • Po, kjo është e vërtetë. Kjo është shumë e rëndësishme për të zbuluar nëse ju jeni në rrezik për shkak të presionit të lartë të gjakut, diabetit ose kolesterolit të lartë në gjak. Shqiperia dhe hemoragjia cerebrale • Sipas nje studimi te Obsh-se semundjet qe shkaktojne pjesen me te madhe te vdekjeve ne shqiperi jane hemoragjia cerebrale , per te cilen Shqiperia mban vendin e tete ne bote dhe semundjet e zemres qe e rendisin vendin tone ne vendin e 46-te ne bote. • Vdekjet nga hemoragjia cerebrale ne shqiperi arrijne ne 6.039 apo 27.71% te vdekjeve totale. Vdekjet vleresohen 171.61 persona per 100.000 banore dhe e rendit shqiperine ne vendin e 8 ne bote. Perfundime • Ne fund te ketij projekti te njihemi me semundjen e hemoragTe njihemi me semundjen cerebrale dhe simptomat e saj. • Te njohim shkallen e kesaj semundjeje dhe shkaqet qe ajo ka. • Te njihemi me shifra reale ne Shqiperi dhe ne bote. • Te njohim cilet rrezikohen nga kjo semundje • Te njohim menyrat se si mund ta parandalojme kete semundje Ç’është hemorragjia cerebrale • Hemorragjia celebrale perkufizohet si rrjedhje e gjakut e cila mund te lokalizohet ne cdo regjion celebral apo cerebrar duke perfshire keshtu korteksin,shtresat dhe ventrikujt, e shkaktuar nga faktore traumatike dhe jo tramautike. Eshtë rrjedhje e gjakut në tru, si pasojë e carjes së enëve të gjakut. • Insultet cerebrale (gjithashtu e njohur si semundja cerebrovaskulare) ndodhin kur një enë gjaku që mbart oksigjen dhe ushqen trurin, është e bllokuar nga një mpiksje gjaku (trombi).Kur kjo ndodh, një pjesë e trurit nuk mund të marrë gjakun dhe oksigjenin për të cilin ka nevojë, kështu që fillon të vdesë. Masa dhe vendndodhja e qelizave të dëmtuara përcaktojnë shkallën e goditjes, e cila mund të shkojë nga minimalja deri në katastrofë. Duke qënë se pjesë të ndryshme të trurit kontrollojnë funksione të ndryshme, efektet specifike të goditjeve në tru, varen nga pjesa e trurit që është e dëmtuar. Një goditje cerebrale e vogël në një zonë kritike të trurit mund të shkaktojë paaftësi të përhershme. Meqë qelizat e trurit nuk rigjenerohen, dëmtimi i qelizave nervore është i përhershëm. Miliona qeliza të trurit vdesin çdo minutë kur goditja është e pa trajtuar. Enët e gjakut mund të shkaktojnë hemoragji apo gjakderdhje në tru. Kjo është një formë më e avancuar dhe që kërkon më tepër trajtim • Faktorët kryesorë që ndikojnë në avancimin e kësaj sëmundjeje kaq të rrezikshme te gratë janë: -Pilulat kontraceptive -Pirja e duhanit -mbipesha -Migrena • -Përdorimi i alkoolit • - Mungesa e aktivitetit fizik • Nëse këta katër faktorë do të puqeshin së bashku, rreziku për një hemorragji cerebrale do të ishte i dyfishtë dhe shumë i rrezikshëm për jetën, aq sa mund të themi vdekjeprurës. Shenjat e hemoragjisë cerebrale • Hemorragjia cerebrale ose infarkti i trurit kryesisht ndodh në moshat mbi 60-vjeç, por njihen raste edhe ne moshat e reja. • Shenjat kryesore që i sëmuri paraqet janë: -Nuk flet ose nuk i kuptohen fjalët -Nuk lëviz gjymtyrët (dorën ose këmbën); -Urinon në mënyrë të pavullnetshme; -Të dridhura të pjesshme ose në të gjithë trupin; -Të vjella. Sëmundja në shifra • Kohët e fundit, një rrezik i madh për shëndetin është hemorragjia cerebrale.Disa te dhena : • Femrat janë ato që preken më shpejt se meshkujt nga kjo sëmundje. • Rreth 15 për qind e pacientëve janë nën 45-vjeç. • Në tri orët e para pas rënies së infarktit, kemi masën e shpejtë me medikamente. Në rastet kur pacienti nuk arrin të përmirësohet me medikamente, është i detyrueshëm një operacion urgjent. • Afro 80 për qind e këtyre pacientëve nuk mbijetojnë më shumë se një javë. • Ndërsa pacientët që arrijnë të mbijetojnë dhe të përmirësohen brenda 48 orëve, kanë shanse të mira për jetesë. • Cilët persona janë më të rrezikuarit? • Më të rrezikuarit nga kjo sëmundje janë njerëzit që kanë probleme me zemrën dhe • qarkullimin e gjakut. Për këta të sëmurë, mjekët rekomandojnë që të evitohet sa më shumë: • • Ekspozimi ndaj diellit, sidomos në orët më të nxehta të ditës, • • Temperaturat e larta bëhen shkak për rritjen e presionit të gjakut.
USHTRIMET FIZIKE • Përfshini gjithmonë ushtrime fizike në rutinën tuaj ditore. Edhe disa ushtrime të vogla (një shëtitje e shpejtë, një shëtitje me biçikletë, noti, punë shtëpie) mund të bëjnë një diferencë të madhe. • Të rriturit duhet të përfshihen domosdoshmërisht në aktivitet fizik me intesitet të moderuar për të paktën 30 minuta në pesë ose më shumë ditë të javës. • Ushtrimet fizike mund ta reduktojnë rrezikun për goditje në tru. Ushqimet • Hani ushqime që konsistojnë më shumë në fruta, perime të gatuara pa yndyrna, mish pa dhjamë, si psh mish pule ose peshk dhe ushqime me shumë fibra (fasulet). Pjekja, zierja me avull e ushqimeve në vend të skuqjes do ju bënte më mirë për shëndetin. • Shijoni kripën e jodizuar në sasi të vogla dhe një ditë me sa më pak yndyrë. • Duke reduktuar kripën dhe yndyrnat në dietën tuaj ju do të keni presion gjaku më të ulët .
PYETJE – PERGJIGJE • Pyetje: • A është e vërtetë që goditjet në tru janë përgjegjëse për 6 milion vdekje çdo vit? • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë dhe ekspertëve të fushës, goditjet në tru apo hemoragjitë cerebrale shkaktojnë vdekjen e 5.8 milion jetëve çdo vit. • Pyetje: • A është e vërtetë që goditjet në tru vrasin më shumë njerëz se SIDA, tuberkulozi dhe malaria të marra së bashku? • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Në vitin 2008 vdekjet nga SIDA kapnin afërsisht shifrën 2 milion (1.7 milion – 2.4 milion); po në vitin 2008 nga tuberkulozi vdiqën 1.8 milion njerëz. 500 000 njerëz kanë vdekur me HIV dhe 247 milion raste me malarie në vitin 2006. Të gjitha këto vdekje së bashku janë afërsisht 1 milion. Sipas OBSH dhe ekspertëve të tjerë të fushës, goditjet në tru kapin 5.8 milion jetë çdo vit. • Pyetje: • A është e vërtetë që goditja në tru nuk është e dhimbshme? • Përgjigje: • Po e vërtetë është. Shumica e goditjeve cerebrale nuk janë të dhimbshme. 80% e tyre janë të shkaktuara nga një mpiksje gjaku në tru dhe zakonisht nuk dhembin. Por mund të ndodhë që tek disa të shkaktojë dhembje. Goditja ndërpret oksigjenin në një pjesë të trurit. Qelizat e trurit fillojnë të vdesin por megjithatë kjo nuk është e 9 dhimbshme. Mos e injoroni sëmundjen. Vetëm 20% e goditjeve janë të shkaktuara nga gjakderdhja brenda trurit dhe zakonisht kjo lloj goditje është shumë e dhimbshme. • Pyetje: • A është e vërtetë se në çdo dy sekonda dikush, diku në botë përjeton një goditje në tru? • Përgjigje: • Po është e vërtetë. Janë llogaritur 30 incidendca të goditjeve cerebrale për 60 sekonda në të gjithë botën. Shumica janë referuar si goditje “të heshtura”. Këto janë edhe lloji më i zakonshëm i goditjeve. Fjala “e heshtur” është term i gabuar. Kur pacientët me goditje cerebrale “të heshtur” janë shqyrtuar, ata kanë patur deficite delikate neurologjike dhe neuropsikologjike. Një artikull nga studimi i Framingham sygjeron se një në 10 individë që jetojnë në komunitet me moshë 62±9 vjet përjetojnë një goditje “të heshtur”. • Nëse injorohet një goditje e vogël cerebrale, mund të japë më pas probleme të mëdha. • Pyetje: • A është e vërtetë se shumica e personave nuk i njohin simptomat e para të një goditje cerebrale? • Përgjigje: • Afërsisht 70% e pacientëve nuk e njohin si duhet goditjet e vogla cerebrale. 30 % e tyre kërkojnë kujdes shëndetësor pas 24 orësh pavarësisht nga mosha, gjinia, klasa sociale apo niveli arsimor. Pa edukim publik efektiv për të gjithë grupmoshat, potencali i plotë i parandalimit nuk do të realizohet. • Pyetje: • A është e vërtetë se presioni i lartë i gjakut është faktor rreziku për goditjet cerebrale? • Përgjigje: • Po, kjo është e vërtetë. Kjo është shumë e rëndësishme për të zbuluar nëse ju jeni në rrezik për shkak të presionit të lartë të gjakut, diabetit ose kolesterolit të lartë në gjak. Shqiperia dhe hemoragjia cerebrale • Sipas nje studimi te Obsh-se semundjet qe shkaktojne pjesen me te madhe te vdekjeve ne shqiperi jane hemoragjia cerebrale , per te cilen Shqiperia mban vendin e tete ne bote dhe semundjet e zemres qe e rendisin vendin tone ne vendin e 46-te ne bote. • Vdekjet nga hemoragjia cerebrale ne shqiperi arrijne ne 6.039 apo 27.71% te vdekjeve totale. Vdekjet vleresohen 171.61 persona per 100.000 banore dhe e rendit shqiperine ne vendin e 8 ne bote. Perfundime • Ne fund te ketij projekti te njihemi me semundjen e hemoragjise cerebrale , faktoret , simptomat, pasojat si dhe te ndergjegjesohemi qe ta kuptojme ne kohe dhe te kemi mundesi per sherim apo shpetim nga kjo semundje.jise cerebrale , faktoret , simptomat, pasojat si dhe te ndergjegjesohemi qe ta kuptojme ne kohe dhe te kemi mundesi per sherim apo shpetim nga kjo semundje.n e hemoragjise cerebrale , faktoret , simptomat, pasojat si dhe te ndergjegjesohemi qe ta kuptojme ne kohe dhe te kemi mundesi per sherim apo shpetim nga kjo semundje.

NA NDIQNI - SHPERNAJE NE PROFIL

Tweet Follow @DIONISXHANI

Detyra Plote

Reumatizma, si të lehtësojmë dhimbjet e kyçeve dhe gjymtyrëve

Reumatizma, si të lehtësojmë dhimbjet e kyçeve dhe gjymtyrëve
NA NDIQNI - SHPERNAJE NE PROFIL

Reumatizma shoqërohet me dhimbje të forta, të therura dhe ënjtje të kyçeve. Artroza, artriti reumatik, si dhe osteoporoza janë ndër shqetësimet më të shpeshta që shfaqen. Simptomat që dallojnë secilën prej tyre, si dhe këshillat për t’i mbajtur sa më larg.
LEZONI ME SHUME ......
Dieta ushqimore dhe ushtrimet për kyçet e duarve e këmbëve luajnë rol vendimtar në trajtim Sëmundjet reumatizmale janë ndër shqetësimet më të shpeshta të shëndetit edhe në popullatën shqiptare, që prekin kryesisht moshat e rritura, por nuk mungon përhapja e tyre edhe tek më të rinjtë. Sikundër ndodh me shumë sëmundje të tjera, trajtimi i hershëm i simptomave reumatizmale luan një rol të rëndësishëm në kontrollimin dhe shmangien e dhimbjeve të gjymtyrëve e deformimit të kockave. Këto komplikacione favorizohen nga fakti i shfaqjes së simptomave të dukshme që në stadet më të hershme. Reumatologët bëjnë me dije se këto sëmundje mbartin një kosto të madhe, e cila nuk rëndon vetëm individin, por gjithë shoqërinë. Kjo pasi mostrajtimi, përveç dhimbjeve që shkakton tek pacienti, shton edhe mungesat në punë si rrjedhojë e paaftësisë për të kryer aktivitetet e përditshme. Sëmundjet reumatizmale renditen si shkaku i dytë pas sëmundjeve të qarkullimit të gjakut, që ndikojnë në rritjen e paaftësie për punë. Kjo sëmundje bëhet më e shpeshtë tek moshat e treta, ku mbi 50 për qind e tyre vuajnë nga format më të ndryshme të reumatizmës. Kategoria më e rriskuar mbeten femrat. Në vijim të shkrimit do të gjeni në formë më të detajuar se cilat janë komplikacionet më të shpeshta që shfaqen, si dhe çfarë këshillash rekomandohen nga mjekët në mënyrë që këto sëmundje të mbahen sa më larg.
DIAGNOSTIKIMI I SËMUNDJES
 Përmes testeve të shumta laboratorike përcaktohet edhe trajtimi që pacienti duhet të ndjekë. Ka raste në të cilat sëmundja mund të mbahet nën kontroll përmes mbajtjes së një diete të kujdesshme, si dhe ushtrimeve fizike. Ndërsa në rastet më të rënduara veprohet edhe me dhënien e medikamenteve, përdorimi i të cilave ndryshon nga pacienti në pacient, për shkak të veçorive individuale që manifeston secili prej tyre gjatë vizitës së zhvilluar tek mjeku specialist. Edhe këtu vlen për t’u nënvizuar fakti që nuk duhet të mbështetemi vetëm tek opinioni i farmacistëve për të qetësuar dhimbjet reumatizmale, pasi në këtë formë mund të rëndojmë edhe më shumë gjendjen shëndetësore. 7 KËSHILLAT E ARTA PËR KOCKA TË FORTA E TË SHËNDETSHME
 USHQIMI duhet të jetë i pasur me fibra (që gjenden me shumicë në drithërat) me fruta, perime, jo shumë proteina (që gjenden tek mishi, veza etj) yndyrat të kufizuara. Ushqimet duhet të jenë të shijshme. Vetëm se asnjëherë nuk duhet harruar, që nënushqyerja mund të jetë edhe më e se mbiushqyerja. Studimet kanë treguar se nëpërmjet ushqyerjes me një dietë të ekuilibruar, të pasur në fruta dhe perime, mund të sigurohen mjaft element ushqyes të nevojshëm për kocka të shëndetshme. Ekspertët rekomandojnë multivitamina ose suplementë të tjerë për njerëzit të cilët nuk marrin mjaftueshëm minerale dhe vitamina nga ushqimet. Kjo përfshin njerëzit që kanë çrregullime gastrointestinale që kanë probleme me thithjen e vitaminave dhe mineraleve në organizmin e tyre. Marrja e tepruar e natriumit, proteinave dhe kafeinës mund të shkaktojë humbje të kalciumit, prandaj është e rëndësishme për shëndetin e kockave që marrja e tyre mos të jetë mbi normat, në mënyrë që kockat të mos shfaqin probleme.
 PËRFSHI KALCIUMIN NË DIETË.
 Moshat e rritura (kryesisht mbi 5 0 vjeç), kanë nevojë për 1200 mg kalcium çdo ditë. Marrja e ushqimeve të pasura me kalcium është esenciale për përmirësimin e shëndetit të kockave duke filluar që në fëmijëri ose adoleshencë. Ushqimet e pasura me kalcium janë: qumështi e nënproduktet e tij (kos, djathë), peshku e produktet e tjera të detit, fasulet, brokoli dhe zarzavatet e tjera si dhe frutat e thata (fiq, fara luledielli, etj). Preferohet që kalciumi të merret me ushqimin e përditshëm, por ndonjëherë është e nevojshme marrja e tij në formë suplementi.
 MERR MJAFTUESHËM VITAMINËN D.
Një sasi e mjaftueshme vitamine D është shumë e rëndësishme për kocka të shëndetshme mbasi kalciumi nuk përthithet lehtë nga organizmi pa ndihmën e vitaminës D. Burimi kryesor i kësaj vitamine është drita e diellit. Burim i rëndësishëm për vitaminën D është dhe ushqimi, ku qumështi e peshku janë më të pasur. Rekomandohet që të gjithë njerëzit mbi moshën 50 vjeç të konsumojnë 500 ml (2 gota/filxhan çaji) qumësht çdo ditë, për të plotësuar nevojat ditore të saj. Njerëzit të cilët nuk pinë qumësht dhe ata mbi 50 vjeç, kanë nevojë për të marrë një suplement ditor të vitaminës D prej 400 UI, sigurisht nën këshillat e mjekut. Kjo është e nevojshme sidomos gjatë periudhës së dimrit kur dielli nuk është i mjaftueshëm për të prodhuar vitaminën D. Kapaciteti i lëkurës për të prodhuar vitaminën D gjithashtu reduktohet me kalimin e moshës.
 KOMPRESA në vendin e dhimbjeve është në të shumtën e rasteve qetësuesi numër një që ndalon dhimbjen. Por, për rastet me reumatizëm të vazhduar, mjekët rekomandojnë pirjen e produkteve bimore, si dhe kompresat në vendet më të theksuara me reumatizëm. Plazhi nuk këshillohet për të gjitha llojet e komplikacioneve reumatizmale. Mjeku përcakton se cilat janë kategoritë që duhet të orientohen drejt plazhit.
 USHTRIMET. Ka gjithmonë e më shume fakte që provojnë se ushtrimet fizike ndikojnë në parandalimin e sëmundjeve të zemrës, tensionit të lartë të gjakut, sëmundjeve të kockave dhe të muskujve, si dhe në një gjendje të përgjithshme psikofizike të shëndetshme. Është një formë shumë e mirë parandalimi edhe për sëmundjet e kockave dhe problemeve me inflamacionet e gjymtyrëve.
LEXONI ME SHUME .....

NA NDIQNI - SHPERNAJE NE PROFIL

Tweet Follow @DIONISXHANI

Detyra Plote

SHTATZANIA DHE PERDORIMI I KAFESE

Sa kafe duhet të pijë një grua shtatzënë?

Ekziston një pajtueshmëri se gratë shtatzëna dhe ato të cilat përpiqen të mbesin shtatzënë nuk duhet të marrin shumë kafeinë, ndonëse akoma nuk ka një konsensus se cila sasi e kofeinës është e parrezikshme gjatë shtatzënisë.

Është mirë që shtatzënat të mos pinë më shumë se një filxhan kafe në ditë (që korrespondon me 200 miligram kafeinë).

Është botuar një studim sipas të cilit gratë që kanë konsumuar më shumë se 200 mg kafeinë në ditë, kanë pasur rrezik dyfish më të lartë për abort krahasuar me gratë të cilat nuk kanë konsumuar fare kafeinë.

Një gjë është e sigurt se një shtatzënë do ta ndjejë veten shumë më mirë nëse nuk konsumon shumë kafeinë. Kafeina është stimulant dhe bën që zemra të rrahë më shpejt. Përveç kësaj kafeina shkakton pagjumësi dhe ju bën që të ndjeheni të shqetësuar. Kafeina shkakton urthin (djegie prapa gjoksit), sepse e stimulon sekretimin e acidit të lukthit.

Të gjitha këto efekte janë shumë më të shprehura sa më shumë që të përparojë shtatzënia për shkak se organizmi e ka më të vështirë që ta metabolizojë kafeinën dhe rrjedhimisht kafeina qëndron më gjatë në organizëm. Në tremujorin e dytë të shtatzënisë koha e metabolizimit të kafeinës është dyfish më e gjatë krahasuar me periudhën jashtë shtatzënisë. Në tremujorin e tretë nevojitet trefish më shumë kohë për ta metabolizuar kafeinën krahasuar me kohën jashtë shtatzënisë.

Në këtë rast kafeina qëndron më gjatë në qarkullimin e gjakut, më shumë kafeinë kalon placentën dhe mbërrin në gjakun e bebes të cilën bebja nuk mund ta metabolizojë. Kjo vlen edhe për bebet e porsalindura, prandaj nuk është mirë që edhe një grua lehonë të pijë shumë kafe derisa është duke e ushqyer beben me gji.

Një arsye tjetër se përse nuk duhet tepruar me kafe dhe me çaj është se pa marrë parasysh se a janë me kafeinë ose të dekafeinizuara, të gjitha këto pije kanë substanca të cilat quhen fenole. Fenolet e bëjnë më të vështirë që të përthithet hekuri nga zorrët, Rekomandohet që kafen ose çajin ta pini midis dy racioneve të ushqimit në mënyrë që të ndikojë më pak në përthithjen e hekurit.

Në Danimarkë është bërë një studim sipas të cilit rreziku për të lindur fëmijë të vdekur është dy herë më i lartë tek gratë të cilat kanë pirë tetë filxhanë kafe në ditë, krahasuar me gratë të cilat nuk kanë pirë kafe. Bebet e porsalindura nënat e të cilave kanë konsumuar më shumë se 500 mg kafeinë në ditë, kanë pasur rrahje më të shpeshta të zemrës dhe në ditët e para pas lindjes kanë fjetur më pak.

Nuk ka lidhshmëri midis konsumit të moderuar të kafeinës dhe lindjes së parakohshme. Poashtu, konsumimi i kafeinës nuk e rrit rrezikun e hipertensionit gestacional dhe preeklampsisë.

Cilat pije kanë kafeinë?
Natyrisht që kafeja ka kafeinë. Sasia e kafeinës dallon nga lloji i kafes dhe nga mënyra si përgatitet si dhe nga madhësia e filxhanit në të cilin servohet. Nuk duhet harruar se kafeinë ka edhe në pijet tjera, pijet energjike, në çokollatë dhe në akullore. Kafeinë ka edhe në disa barna të cilat përdoren për kokëdhimbje, pije për flamë dhe barnat antialergjike, prandaj për çdo bar duhet të konsultoheni paraprakisht me gjinekologun tuaj.

Detyra Plote